Panik Atak ile Anksiyete Atağı Arasındaki 8 Fark

Panik atak ile anksiyete atağı arasındaki farklar olduğu gibi ortak özellikler de bulunmaktadır.

Pek çok kişi yaşadığı şey panik atak mı yoksa anksiyete atağı mı bu konuda kafa karışıklığı yaşamaktadır.

Bu iki terim çoğu zaman birbirinin yerine kullanılsa da aslında aynı değildir.

Panik atak ve anksiyete atağı özellikle en temel olarak yoğunluk ve süre açısından ayrışmaktadır.

Şimdi ikisi arasındaki 8 farka bakalım;

Yazımın içeriğine aşağıdaki videodan da ulaşabilirsiniz.

Panik Atak ile Anksiyete Atağı Arasındaki 8 Fark

1. Panik ataklar genellikle anksiyeteden daha yoğun, korkutucu, rahatsız edici ataklardan oluşur. Anksiyete ise panik atağa oranla daha düşük yoğunluktadır.
2. Panik ataklar genellikle belirli bir sebep (tetikleyici) olmaksızın ortaya çıkmaktadır. Anksiyetede ise algılanan bir stres, tehlike-tehdit söz konusu olabilmektedir. En azından kişi için anlamlı bir kaygı kaynağı bulunabilmektedir. 
3. Anksiyete genellikle hafiften şiddetliye doğru ilerler. Belirtileri saatler veya günler içinde giderek daha yoğun hale gelir. Panik atak ise aniden ortaya çıkar.
4. Panik atağı hızlı geldiği gibi hızlı gider. Anksiyetenin belirtileri ise öyle hemen gitmez, çok daha uzun süre devam eder. 
5. Anksiyete genellikle travma, Obsesif Kompulsif bozukluk vb. türünden farklı psikolojik sorun alanlarıyla ilişkiliyken panik atakta daha çok panik bozukluk üzerinde durulmaktadır. 
6. Panik atağı yaşayan kişiler kendilerini ve çevrelerini tuhaf bir şekilde algılamak gibi bir sorun yaşayabilmektedirler. Anksiyete ataklarında böylesi gerçekdışı deneyimler panik ataklar kadar söz konusu değildir. 
7. Panik ataktan sonra tekrar panik atak yaşar mıyım endişesi görülmektedir. Anksiyetede ise böyle bir durum söz konusu değildir. Çünkü anksiyete zaten zaman içinde daha yaygın haldedir ve kişi tarafından hafif ya da şiddetli sürekli deneyimlenmektedir. 
8. Panik atağını yaşayan kişiler kontrolünü kaybetme korkusu yaşarken anksiyete yaşayanlarda böyle bir durum söz konusu değildir. 

Panik Atak ve Anksiyete Ataklarının Ortak Başlatıcıları

1. İş yerindeki stresli ortam ciddi bir tetikleyicidir.
2. Sosyal stresörler de her iki atağın başlatıcı olabilirler.
3. Alkol, kafein, uyuşturucu kullanımı hem anksiyete hem de panik ataklarının ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. 
4. Kronik sorunlar.
5. Kullanılan çeşitli ilaçların yan etkileri nedeniyle de her iki durum yaşanabilir. 
6. Çeşitli fobiler hem anksiyete atağını hem de panik atağı tetikleyebilmektedir. 
7. Geçmiş travmaların hatırlanması da bu durumlara yol açmaktadır. 

Bu yazımda sizlere anksiyete atağı ve panik atağı arasındaki farklar konusunda kısa ve pratik bilgiler vermeye çalıştım.

Sizler için faydalı olacağını düşünüyorum. Görüş ve önerilerinizi benimle paylamanızdan mutluluk duyarım.

İlgilenenler için: Panik Atağı Durdurmak için 13 Öneri

Hakan Tokgöz

Klinik Psikolog – Konya

hakantkgz@gmail.com

Kaynaklar:

https://manhattanmentalhealthcounseling.com/how-to-stop-a-panic-attack-when-you-feel-it-coming-on/

https://www.healthline.com/health/how-to-stop-a-panic-attack#overview

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Soru 1: Panik atak ile anksiyete atağı arasındaki en temel ve belirgin fark nedir?
Cevap: En temel fark tetikleyici unsurlar ve atağın başlama hızıdır. Panik atak genellikle aniden, hiçbir görünür neden veya tetikleyici yokken, adeta bir “mavi gökyüzünde çakan şimşek” gibi zirveye ulaşır. Anksiyete atağı ise genellikle kişinin zihnini uzun süredir meşgul eden belirkli bir stres faktörünün, endişenin veya korkunun (iş, sınav, sağlık vb.) yavaş yavaş birikerek tırmanması sonucu ortaya çıkar.

Soru 2: Yaşanan yoğun bedensel belirtilerin panik atak mı yoksa kalp krizi mi olduğu nasıl ayırt edilebilir?
Cevap: Panik atak esnasında göğüste sıkışma, nefes darlığı, ölüm korkusu ve çıldırma hissi çok yoğundur ve bu belirtiler genellikle 10-20 dakika içinde zirveye ulaşıp ardından kademeli olarak hafifler. Kalp krizinde ise ağrı genellikle sol kola, çeneye veya sırta yayılır, fiziksel eforla artar ve dinlenmekle ya da zamanın geçmesiyle kendiliğinden azalmaz. İlk kez bu kadar yoğun bir göğüs ağrısı yaşayan birinin mutlaka tıbbi bir check-up ile kardiyolojik taramadan geçmesi, ardından psikolojik desteğe yönelmesi en güvenli yoldur.

Soru 3: Anksiyete atağı ve panik atak süreçleri zamanlama (süre) açısından nasıl farklılaşır?
Cevap: Panik ataklar oldukça akut ve yoğundur; dakikalar içinde (genellikle 10 dakika civarında) tepe noktasına ulaşır ve toplamda 20-30 dakika içinde büyük oranda yatışır. Anksiyete atağı ise panik atak kadar çok keskin bir zirve noktasına sahip olmayabilir ancak çok daha uzun sürebilir; günlere, hatta haftalara yayılan kronik bir huzursuzluk, gerginlik ve tetikte olma haliyle varlığını sürdürebilir.

Soru 4: Sürekli tekrarlayan atakların tedavisinde ve yönetiminde klinik psikolojide hangi yöntemler kullanılır?
Cevap: Her iki durum da sinir sisteminin aşırı uyarılmasıyla ilgilidir ve kalıcı çözümler sunan klinik yaklaşımlar mevcuttur. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile kişinin bedensel duyumları felaketleştirme senaryoları çalışılırken; EMDR ve hipnoterapi gibi yöntemlerle de bu atakların zeminini hazırlayan geçmiş işlenmemiş duygusal yükler, kök korkular ve travmatik yaşantılar duyarsızlaştırılır. Böylece sinir sistemi tehdit altında olmadığını öğrenerek normal dengesine kavuşur.